Từ căn bếp đến hành lý người đi xa
Tré có một hình thức rất hợp để làm quà: từng gói nhỏ, dễ chia sẻ, có thể xếp thành xâu hoặc đặt trong hộp. Nhưng sự tiện lợi chỉ giải thích vì sao người ta dễ mang tré đi; nó chưa giải thích vì sao người nhận lại nhớ.
Điều ở lại nằm trong hương vị. Mùi riềng và tỏi, vị chua nhẹ, độ giòn của bì, cái bùi của mè và vị cay của tương ớt gợi về một vùng khẩu vị rõ ràng. Với người chưa từng đến Đà Nẵng, một gói tré là lời giới thiệu. Với người từng sống ở thành phố này, đó có thể là chiếc cầu nối về một quãng đời.
Tư liệu báo chí từ năm 2009 đã nhắc Tré Bà Đệ - Cơ sở Thanh Bình như món quà được du khách mang về sau khi ghé Đà Nẵng. Nhiều năm sau, những bài viết về ẩm thực miền Trung vẫn đặt tré trong nhóm món ăn đi cùng khách phương xa. Sự lặp lại ấy cho thấy thói quen mua tré làm quà không phải một khẩu hiệu mới của người bán, mà đã hình thành trong đời sống du lịch của thành phố.
Món quà bình dị, không phô trương
Tré không có vẻ ngoài hào nhoáng. Lớp lá bọc và những sợi nguyên liệu bên trong giữ nét mộc mạc của một món ăn gia đình. Chính điều này tạo nên sự khác biệt giữa tré và những món quà lưu niệm chỉ dùng để trưng bày.
Người nhận có thể mở ra, bày lên đĩa, thêm tương ớt và đậu phộng rồi mời mọi người cùng ăn. Món quà được dùng ngay trong một cuộc gặp, tạo thêm câu chuyện và có thể được chia cho nhiều người. Nó không chỉ nhắc “tôi đã đến Đà Nẵng”, mà còn mời người khác cùng nếm một phần của chuyến đi ấy.
Mang theo câu chuyện, không chỉ mang theo món ăn
Một hộp tré sẽ có ý nghĩa hơn nếu người tặng biết đôi điều về nó: đây là món ăn miền Trung; Tré Bà Đệ được gây dựng tại Đà Nẵng từ giữa thập niên 1950; cơ sở Thanh Bình tiếp nối dòng nghề từ bà Đệ sang người con gái là bà Mai Thị Thanh Bình.
Câu chuyện nên được kể ngắn và đúng. Không cần biến món ăn thành một huyền thoại lớn hơn tư liệu cho phép. Chỉ riêng hành trình từ căn bếp gia đình, qua nhiều thập niên, đến hành lý của du khách đã đủ sức gợi.
Đối với thương hiệu, đây cũng là lý do bao bì cần có thông tin cô đọng về nguồn gốc, cách ăn và bảo quản. Khách mua làm quà thường không có mặt khi người nhận mở hộp. Nhãn hàng phải thay người tặng giải thích món ăn là gì, dùng vào lúc nào và liên hệ với cơ sở ra sao.
Để món quà đến nơi vẫn trọn vị
Vì tré là thực phẩm lên men, người mua cần tuân thủ đúng hướng dẫn vận chuyển và bảo quản trên nhãn. Không nên dùng những lời khẳng định chung như “để được rất lâu” nếu không có căn cứ từ quy trình và hồ sơ sản phẩm hiện hành. Với chuyến đi dài, nên hỏi cơ sở về thời điểm lấy hàng, điều kiện nhiệt độ và ngày dùng phù hợp.
Sự cẩn thận ấy không làm món quà mất đi vẻ giản dị. Ngược lại, nó cho thấy người tặng trân trọng cả người nhận lẫn người làm ra sản phẩm.
Một món quà ngon có thể được ăn hết trong một buổi. Nhưng nếu hương vị đủ riêng và câu chuyện đủ thật, ký ức về nó sẽ ở lại lâu hơn. Tré Bà Đệ đi xa theo cách ấy: không mang theo cả thành phố, chỉ mang một phần rất nhỏ của Đà Nẵng - nhưng đôi khi một phần nhỏ đã đủ khiến người ta muốn trở lại.
Nguồn tham khảo
- Những đặc sản sông Hàn: Tré - đặc sản làm quà của Đà Nẵng, 27/03/2009
- Tré bà Đệ - Ngôi Sao/VnExpress, 21/11/2006
- Nem Tré - Đặc sản đậm đà hương vị Đà Nẵng - Foody, 15/01/2016
# IV. NGHỀ LÀM TRÉ & QUY TRÌNH SẢN XUẤT